Blog

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸುವುದು

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ; ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 130 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಮುಲ್ಲಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಹಳೆಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ತುರ್ತು ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ವಿವಿಧ ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಮುಲ್ಲಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುನ ಕುರಿತು:

• ಕೇರಳದ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಅಣೆಕಟ್ಟಾಗಿದ್ದು , ಇದನ್ನು 1887 ಮತ್ತು 1895 ರ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.
• 1886 ರಲ್ಲಿ ತಿರುವಾಂಕೂರು ಮಹಾರಾಜ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ 99 ವರ್ಷಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. 
• ಇದು 68,558 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿಗಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವೈಗೈ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಭೂದೃಶ್ಯ – ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗ (CWC) ನಿರ್ವಹಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ನೋಂದಣಿ (NRLD) ಯ ಪ್ರಕಾರ:

• • ಭಾರತವು 6,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ನಂತರ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

• ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು – ನೀರಾವರಿ (ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು); ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ; ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ; ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸರಬರಾಜು.
• ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ, ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜಲವಿಜ್ಞಾನದ ಅಗತ್ಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು (ಉದಾ. ಭಾಕ್ರಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು), ಮಣ್ಣಿನ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು (ಉದಾ. ಬಾಣಾಸುರ ಸಾಗರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು), ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕಮಾನು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು (ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪ) ಇವೆ.

ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು:

• ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2021: – ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಕಣ್ಗಾವಲು, ಪರಿಶೀಲನೆ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NDSA): ಇದು ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಣೆಕಟ್ಟು ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಯೋಜನೆ (DRIP): ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗ (CWC) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ತುಂಬಾ ಹಳೆಯ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿ; ಸುಧಾರಿತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ; ಮತ್ತು ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ವಾಹಕರು ಮತ್ತು ಅಭಿಯಂತರರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸೂರ್ಯ ಘರ್ ಮುಫ್ತ್ ಬಿಜ್ಲಿ (ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್) ಯೋಜನೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಯನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಪಿಎಂ ಸೂರ್ಯ ಘರ್ ಯೋಜನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ವರದಿಯನ್ನು “ಇಂಧನ ಆರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ”  (IEEFA) ಮತ್ತು ಜೆಎಂಕೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಸಂಸ್ಥೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿವೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸೂರ್ಯ ಘರ್ ಮುಫ್ತ್ ಬಿಜ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು 2024 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
• ಸಚಿವಾಲಯ: ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಸೌರಶಕ್ತಿ (RTS) ಅಳವಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು 1 ಕೋಟಿ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಮಾಸಿಕ 300 ಯೂನಿಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಒದಗಿಸುವುದು.
• ವಿಶಿಷ್ಟತೆ – ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೇಶೀಯ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಸೌರ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಸಹಾಯಧನ : ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮನೆಗಳಿಗೆ 40% ವರೆಗೆ ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ .

ಪಿಎಂ-ಸೂರ್ಯ-ಘರ್-ಮುಫ್ಟ್-ಬಿಜ್ಲಿ-ಯೋಜನಾ-ಅರ್ಹತೆ– ಮಾದರಿ ಸೌರ ಗ್ರಾಮ:

• ಈ ಘಟಕಕ್ಕಾಗಿ ₹800 ಕೋಟಿ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಪ್ರತಿ ಮಾದರಿ ಸೌರ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ₹1 ಕೋಟಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಗ್ರಾಮವಾಗಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಲು, ಅದು 5,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ (ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ವರ್ಗದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 2,000) ಕಂದಾಯ ಗ್ರಾಮವಾಗಿರಬೇಕು.
• ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಸೌರಶಕ್ತಿ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಗ್ರಾಮ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಕದ್ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಹೊಸ ವಾಸ್ತವವಾದ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 1/ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಯುನೆಸ್ಕೋ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮೊಂಡಿಕಲ್ಟ್ 2025 ನಲ್ಲಿ ಕದ್ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ವಾಸ್ತವವಾದ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ಕದ್ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಹೊಸ ವಾಸ್ತವವಾದ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಕದ್ದ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ 46 ದೇಶಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 240 ಕಾಣೆಯಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವು ಆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವಾಗ ಕ್ರಮೇಣ “ಸ್ವತಃ ಖಾಲಿಯಾಗುವ” ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಇದನ್ನು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

6G ಕುರಿತು ದೆಹಲಿ ಘೋಷಣೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಭಾರತ್ 6G, 6G-IA, ATIS ನ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ G ಅಲೈಯನ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ 6G ಸಂಶೋಧನಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾರತ್6G ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ 2025 ರಲ್ಲಿ 6G ಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಒಳಿತಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಜಂಟಿ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.

6G ಕುರಿತು ದೆಹಲಿ ಘೋಷಣೆ:

• 6G ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ, ಸುರಕ್ಷಿತ, ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ, ಮುಕ್ತ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ, ಕೈಗೆಟುಕುವ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಘೋಷಣೆಯು ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.

6G (ಆರನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ವೈರ್‌ಲೆಸ್)

• 6G (ಆರನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ವೈರ್‌ಲೆಸ್) ಎಂಬುದು 5G ನಂತರದ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ.
• ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಏಕೀಕರಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಒಕ್ಕೂಟವು (IUCN) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಮುನ್ನೋಟ-2025 ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಾಯನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಮುನ್ನೋಟ 4, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕಕಾರಿ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ.

ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

• ಶೇ. 43 ರಷ್ಟು ತಾಣಗಳು ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ, ಆದರೆ ಶೇ. 30 ರಷ್ಟು ತಾಣಗಳು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಪರಕೀಯ ಪ್ರಭೇದ (IAS) ಗಳಿಂದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ರೋಗಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ, ಈಗ ಶೇ. 9 ರಷ್ಟು ತಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿವೆ, ಇದು 2020 ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ. 2 ರಷ್ಟಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿಯು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ .
• • ಗಮನಿಸಿ: – ಕಾಂಚನ ಝಂಗಾ (ಖಾಂಗ್‌ಚೆಂಡ್‌ಜೊಂಗಾ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ “ಉತ್ತಮ” ಎಂದು ರೇಟಿಂಗ್ ಪಡೆದ ಏಕೈಕ ತಾಣವಾಗಿದೆ .

• ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆ, ಲವಣಾಂಶ ಮತ್ತು ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಂದಾಗಿ, “ಕೆಲವು ಕಾಳಜಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು” (2020) ನಿಂದ “ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಕಾಳಜಿ” (2025) ಗೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದೆ.
• ಮಾನಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅತಿಕ್ರಮಣದಿಂದಾಗಿ “ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಕಾಳಜಿ” ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಕಾಂಚನ ಝಂಗಾ (ಖಾಂಗ್‌ಚೆಂಡ್‌ಜೊಂಗಾ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಬಗ್ಗೆ:

• 2016 ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಮಿಶ್ರ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು , ಅಂದರೆ ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ .
• 2018 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಜಾಲದ ಭಾಗವಾಗಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಯಿತು .
• ಸ್ಥಳ: ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ನೇಪಾಳದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿದೆ .

ಭೌಗೋಳಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:

• ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಣಿವೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪರ್ವತಗಳು, ಹಿಮನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳವರೆಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಭೂಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .
• ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾದ ಕಾಂಚನ ಝಂಗಾ ಪರ್ವತ ಇಲ್ಲಿದೆ .
• ಇದು 26 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಜೆಮು ಹಿಮನದಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 
• ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಅಗಲವಾದ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕ್ರಮ್ಹೋಲ್ಜ್ (ಗಿಡ್ಡನೆಯ ಮರಗಳ ಅರಣ್ಯ) ವಲಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆ:

• ಸಸ್ಯವರ್ಗ: ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು, ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳು, ರೋಡೋಡೆಂಡ್ರನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗ: ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ತಾಣ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ:
• ಸಸ್ತನಿಗಳು: ಹಿಮ ಚಿರತೆ, ಕೆಂಪು ಪಾಂಡಾ, ಹಿಮಾಲಯಾದ  ಕಪ್ಪು ಕರಡಿ, ಕಸ್ತೂರಿ ಜಿಂಕೆ, ಚಿನ್ನದ ಬೆಕ್ಕು, ಮೋಡದ ಚಿರತೆ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟಿನ ತೋಳ.

• ಪಕ್ಷಿಗಳು: ರಕ್ತ ಫೆಸೆಂಟ್ (ಸಿಕ್ಕಿಂನ ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿ), ಹಿಮಾಲಯಾದ  ಮೋನಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟಿರ್ ಟ್ರಾಗೋಪನ್ ಸೇರಿದಂತೆ 300 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.
• ಇತರೆ: ಸರೀಸೃಪಗಳು, ಉಭಯವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕೀಟಗಳು.

ಆಸ್ಟ್ರಾಹಿಂದ್ (AUSTRAHIND) – 2025 ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3 / ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ?

• ಆಸ್ಟ್ರಾಹಿಂದ್ – 2025 ರ 4 ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

ಆಸ್ಟ್ರಾಹಿಂದ್ – 2025 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು 2022 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಇದು ವಾರ್ಷಿಕ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸೇನಾ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಕೆಂಟನ್ ಆರ್. ಮಿಲ್ಲರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಇತರೆ

ಸಂದರ್ಭ.

• ಅಬುಧಾಬಿ (UAE) ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಒಕ್ಕೂಟ (IUCN) ದ ವಿಶ್ವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಜಿರಂಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಕ್ಷೇತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಡಾ. ಸೋನಾಲಿ ಘೋಷ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿಪಿಎ-ಕೆಂಟನ್ ಮಿಲ್ಲರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಕೆಂಟನ್ ಆರ್. ಮಿಲ್ಲರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಸ್ಥಾಪನೆ: – 2006 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. 

• ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ: – ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ “ವಿಶ್ವ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಯೋಗ” (WCPA) ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

• ಗಮನಿಸಿ – ವಿಶ್ವ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಯೋಗ (WCPA) ವು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಒಕ್ಕೂಟದ (IUCN) ಆರು ತಾಂತ್ರಿಕ ಆಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

• ಉದ್ದೇಶ – ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವುಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಐಯುಸಿಎನ್ ನ ಮಾಜಿ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕರಾದ ಡಾ. ಕೆಂಟನ್ ಆರ್. ಮಿಲ್ಲರ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.

ಅಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2025

ಪಠ್ಯಕ್ರಮ: ಇತರೆ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಬೀಜಗಣಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಜಪಾನಿನ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮಸಾಕಿ ಕಾಶಿವಾರ ಅವರಿಗೆ 2025 ರ ಅಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಮಸಾಕಿ ಕಾಶಿವಾರ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳು:

• ಅವರು ಡಿ-ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರವರ್ತಕರು, ಇದು ರೇಖೀಯ ಭಾಗಶಃ ಭೇದಾತ್ಮಕ ಸಮೀಕರಣಗಳ (PDEs) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಬೀಜಗಣಿತದ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿದೆ.
• ಶೀಫ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಕುರಿತಾದ ಅವರ ಕಾರ್ಯವು, ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ದತ್ತಾಂಶವು ಜಾಗತಿಕ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ರಚನೆಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಅಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಗಣಿತಜ್ಞರಿಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ .
• 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಾರ್ವೇಯ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ನೀಲ್ಸ್ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಅಬೆಲ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವವರು: ನಾರ್ವೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ “ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್”.
• ಇದನ್ನು ಯಾವುದೇ ವಯೋಮಾನದ  ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. 

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು:

• ಜೀನ್-ಪಿಯರ್ ಸೆರ್ರೆ: -ಬೀಜಗಣಿತ – ರೇಖಾಗಣಿತ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ 2003 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು.
• ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಎಸ್.ಆರ್. ವರದನ್: -ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಗಣಿತಜ್ಞ, 2007 ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು.
• ಮೈಕೆಲ್ ತಲಗ್ರಾಂಡ್ (ಫ್ರಾನ್ಸ್) 2024 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವನೀಯತೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪಡೆದರು.

ನಾಗರಿಕ ನೋಂದಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (CRS) 2023 ವರದಿ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 1 / ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 2 / ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಭಾರತದ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ (RGI) ಅವರು “ನಾಗರಿಕ ನೋಂದಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (CRS) ಆಧಾರಿತ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ” ನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.

ನಾಗರಿಕ ನೋಂದಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (CRS) 2023 ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಜನನ ನೋಂದಣಿ: -2023 ರಲ್ಲಿ 2.52 ಕೋಟಿ ಜನನ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದೆ.
• ಸಾವುಗಳು ನೋಂದಣಿ: -2023 ರಲ್ಲಿ 86.6 ಲಕ್ಷ ಸಾವುಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.
• ಜನನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾನುಪಾತ (SRB): ಪ್ರತಿ 1,000 ಗಂಡು ಶಿಶುವಿಗೆ, ಎಷ್ಟು ಹೆಣ್ಣು ಶಿಶುಗಳು ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.
• ಜನನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಲಿಂಗಾನುಪಾತ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು: –ಝಾರ್ಖಂಡ್ (899 ), ಬಿಹಾರ (900), ತೆಲಂಗಾಣ (906), ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (909), ಗುಜರಾತ (910), ಹರಿಯಾಣ (911), ಮತ್ತು ಮಿಜೋರಾಂ (911).
• ಜನನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಲಿಂಗಾನುಪಾತ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು: – ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ (1,085 ), ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ (1,007), ಗೋವಾ (973), ತ್ರಿಪುರ (972), ಮತ್ತು ಕೇರಳ (967).

ನಾಗರಿಕ ನೋಂದಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (CRS) ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಜನನಗಳು, ಮರಣಗಳು ಮತ್ತು ಮೃತ ಶಿಶುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ನಿರಂತರ, ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ದಾಖಲಾತಿಗಾಗಿ ಇದು ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. 
• ಇದು ವಿವಾಹ ಅಥವಾ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ.
• ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣಗಳ ನೋಂದಣಿ (RBD) ಕಾಯ್ದೆ, 1969 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣಗಳ ಕಡ್ಡಾಯ ವರದಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

2025 ರ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರ ಪಟ್ಟಿ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ದೇಹಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ – ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 2025 ರ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಗುಂಪಾಗಿದೆ. 
• ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರನ್ನು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ ನ ಸಂಶೋಧಕ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ (ಡೈನಮೈಟ್ ಸಂಶೋಧಕ) ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಮೊದಲ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು 1901 ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು 1896 ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಮರಣದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವಾದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ (1914–1918) ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ (1939–1945) ಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
• ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ದೇಹಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಬ 6 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಆರ್ಥಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 1968 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೆರಿಜಸ್ ರಿಕ್ಸ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಸ್ವೀಡನ್ ನ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್) ಪರಿಚಯಿಸಿತು.
• ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮೂವರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಗೂ ಸಹ ನೀಡಬಹುದು.
• ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಲು ಅರ್ಹ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಕರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಬೇಕು. ಸ್ವಯಂ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.
• ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1974 ರಿಂದ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ ನಂತರ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರು ಮರಣಹೊಂದಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು.

ಸೂಚನೆ:

• ಭಾರತದ ಮೊದಲ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ  ಪುರಸ್ಕೃತರು :- 1913 ರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ “ಗೀತಾಂಜಲಿ” ಕೃತಿಗಾಗಿ.
• ಭಾರತದ ಮೊದಲ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ  ಪುರಸ್ಕೃತ ಮಹಿಳೆ:- 1979ರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಮದರ್ ತೆರೇಸಾ.

ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2025

• ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವವರು: – “ರಾಯಲ್ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್”.

• ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು: – ಸುಸುಮು ಕಿಟಗಾವಾ (ಜಪಾನ್), ರಿಚರ್ಡ್ ರಾಬ್ಸನ್ (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ), ಮತ್ತು ಒಮರ್ ಎಂ. ಯಾಘಿ (ಯುಎಸ್ಎ).
• ಸಾಧನೆ: – ಲೋಹ-ಸಾವಯವ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳ (MOFs) ಮುಂಚೂಣಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ.

ಲೋಹ-ಸಾವಯವ ಚೌಕಟ್ಟು (MOF) ಗಳ ಕುರಿತು:

• ಅವು “ಸಂಯೋಜಕಗಳು” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಾವಯವ ಅಣುಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿರುವ “ಸಂಪರ್ಕದ ಬಿಂದುಗಳಾಗಿ” ಲೋಹದ ಅಯಾನುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಫಟಿಕದಂತಹ, ರಂಧ್ರಯುಕ್ತವಾದ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ.
• ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ: ಅವುಗಳ ಜಾಲರಿ ರಚನೆಯು ದೊಡ್ಡ ಕುಳಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವೇಗವರ್ಧಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ನಡೆಸಬಹುದು.

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2025

• ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವವರು: – “ರಾಯಲ್ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್”.
• ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು: – ಜಾನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್), ಮೈಕೆಲ್ ಡೆವೊರೆಟ್ (ಫ್ರಾನ್ಸ್), ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಮಾರ್ಟಿನಿಸ್ (ಅಮೇರಿಕಾ).
• ಸಾಧನೆ: –ವಿದ್ಯುತ್ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಘಟಕ (ಕ್ವಾಂಟಮ್)ದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಪರಿಮಾಣೀಕರಣದ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ದೊರೆಯಿತು.
• ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಪಪರಮಾಣುವಿನ ಕಣಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಶಕ್ತಿಯ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಘಟಕದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಬಹುದು, ಶಕ್ತಿಯ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಘಟಕದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ದೃಢಪಡಿಸಿತು.

ದೇಹಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2025

• ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವವರು: -ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕರೋಲಿನ್ಸ್ಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ನೊಬೆಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಿಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು .
• ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು: –

1. ಶಿಮೊನ್ ಸಕಾಗುಚಿ (ಜಪಾನ್) – ನಿಯಂತ್ರಕ ಟಿ-ಕೋಶಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ.
2. ಅಮೇರಿಕಾದ ಮೇರಿ ಇ. ಬ್ರಂಕೋವ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡ್ ರಾಮ್ಸ್‌ಡೆಲ್ – ರೋಗನಿರೋಧಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಫಾಕ್ಸ್‌ಪಿ3 ಜೀನ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ.

• ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವ: – ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದೇಹಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಬಾಹ್ಯ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ? ಮೊದಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು: – 1901 ರಲ್ಲಿ, ಡಿಫ್ತಿರಿಯಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ರಕ್ತಸಾರ (ಸೀರಮ್) ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಎಮಿಲ್ ವಾನ್ ಬೆಹ್ರಿಂಗ್ ಇದನ್ನು ಪಡೆದರು. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು: –1968 ರಲ್ಲಿ, ಹರ್ ಗೋಬಿಂದ್ ಖೋರಾನಾ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಅನುವಂಶಿಕ ಸಂಕೇತವನ್ನು, ವಿಸಂಕೇತಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ.

ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2025

• • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವವರು: – “ರಾಯಲ್ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್”.
  • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು: –ಜೋಯಲ್ ಮೊಕಿರ್, ಫಿಲಿಪ್ ಅಘಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ ಹೊವಿಟ್.

• ಸಾಧನೆ: – “ನಾವೀನ್ಯತೆ-ಚಾಲಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ” ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಯಿತು.

• ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವೆರಿಜಸ್ ರಿಕ್ಸ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
• ಇದನ್ನು 1968 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಸ್ವೆರಿಜಸ್ ರಿಕ್ಸ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್) ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮೊದಲು 1969 ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2025

• ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವವರು: – “ರಾಯಲ್ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್”.

• ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು: -ಹಂಗೇರಿಯಾದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಲಾಸ್ಲೋ ಕ್ರಾಸ್ಜ್ನಾಹೋರ್ಕೈ.

• ಅವರು ಹಲವು ಪುಟಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಬಹುದಾದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ದೀರ್ಘ ವಾಕ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಟಾಂಟ್ಯಾಂಗೋ (1985) ಮತ್ತು ದಿ ಮೆಲಾಂಚಲಿ ಆಫ್ ರೆಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ (1989) ಸೇರಿವೆ.

ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2025

• ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವವರು: –ನಾರ್ವೇಯ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿ.
• ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು: – ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ ಮಾರಿಯಾ ಕೊರಿನಾ ಮಚಾದೊ.
• ಸಾಧನೆ: – ವೆನೆಜುವೆಲಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡಲಾಯಿತು.
• ರಾಜಕೀಯ ಪಾತ್ರ: –ವೆಂಟೆ ವೆನೆಜುವೆಲಾ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ ಮಚಾದೊ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಚುನಾವಣಾ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ನಾಗರಿಕ ಚಳುವಳಿಗಳನ್ನು ಸುಸಜ್ಜಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದರು.

ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ರೈತರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ “ಪ್ರಕೃತಿಕ್ ಖೇತಿ ಖುಶಾಲ್ ಕಿಸಾನ್ ಯೋಜನೆ” (PK 3 Y) ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮುಕ್ತ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮುಕ್ತ ಕೃಷಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜಾನುವಾರುಗಳು (ಮೇಲಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ತಳಿಯ ಹಸುಗಳು) ಸಂಯೋಜಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರುವ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಬೆಳೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ: -ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲೇ ಜೀವರಾಶಿ ಮರುಬಳಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ, ಜೀವರಾಶಿ ಹಸಿಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕುವುದು, ಜಮೀನಿನಲ್ಲೇ ಹಸುವಿನ ಸಗಣಿ-ಮೂತ್ರ ಸೂತ್ರೀಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ; ಮಣ್ಣಿನ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಒಳಹರಿವುಗಳನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವುದು.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರಿ:

• ನವೆಂಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ – ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮುಕ್ತ, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಧಾರಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಧನ-ಧಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆಗಾಗಿ ಗುರಿ:

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ ಕೃಷಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶೇಷ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು “ಪಿಎಂ ಧನ-ಧಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆ (PMDDKY) ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆಗಾಗಿ ಗುರಿ” ಎಂಬ ಎರಡು ಹೊಸ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಧನ-ಧಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• 2025 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು . ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುವುದು.

ಪ್ರಮುಖ ಗಮನಾರ್ಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: 

• ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. 
• ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. 
• ಪಂಚಾಯತ ಮತ್ತು ತಾಲ್ಲೂಕು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೊಯ್ಲಿನ ನಂತರದ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು.
• ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು.
• ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಸಾಲ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು:

• ಉದ್ದೇಶ : – ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಿಮೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಕೌಶಲ್ಯ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ. ಸುಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮತ್ತು ಗೋದಾಮಿನೊಂದಿಗೆ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವುದು.
• ಫಲಾನುಭವಿಗಳು : ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರು, ಯುವ ರೈತರು, ಅತಿಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ರೈತರು ಮತ್ತು ಭೂಹೀನ ಕುಟುಂಬಗಳು.

ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆಗಾಗಿ ಗುರಿ:

• ಈ ಗುರಿಯನ್ನು 2025–26 ರಿಂದ 2030–31 ರವರೆಗೆ ₹11,440 ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್ ಹಂಚಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಉದ್ದೇಶ: – ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ದೇಶೀಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಮದಿನ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವನ್ನು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು.
• ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ದರದಲ್ಲಿ ತೊಗರಿ, ಉದ್ದು ಮತ್ತು ಮಸೂರ್‌ ಬೇಳೆಗಳ 100 ಪ್ರತಿಶತ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ:

• ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕ: – ಭಾರತವು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದಕ (25%), ಗ್ರಾಹಕ (27%) ಮತ್ತು ಆಮದುದಾರ (14%).
• ಉತ್ಪಾದನೆ: ಖಾರಿಫ್ ಮತ್ತು ರಬಿ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನಗಳು ದೇಶದಲ್ಲಿ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.

ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸಾಧಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಮಿಷನ್ (NFSM-ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು ): ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ತಳಿಯ (HYV) ಬೀಜಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ, ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ (MSP): – ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕೃತ MSPಗಳು (ಉದಾ., 2023-24 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ₹7000) ಬೆಲೆ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತವೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಭಾರತೀಯ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ICAR-IIPR) ಯಿಂದ ಬೀಜ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ: – ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ, ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಬೀಜಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಅನ್ನದಾತ ಆಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಅಭಿಯಾನ (PM-AASHA) ಯೋಜನೆ: – ಬೆಲೆ ಕೊರತೆ ಪಾವತಿ (PDP) ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಮೂಲಕ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಪಡಿಸುವುದು.
• ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (ICAR): – ಬರ, ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ನಿರೋಧಕ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳಿಗೆ ಇ-ನ್ಯಾಮ್ (e-NAM) ಏಕೀಕರಣ: – ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೂಲಕ ಪಾರದರ್ಶಕ ಬೆಲೆ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಡ್ಯುರಾಂಡ್ ಗಡಿ ರೇಖೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 1/ಭೂಗೋಳ; ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 2/ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಡ್ಯುರಾಂಡ್ ಗಡಿ ರೇಖೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ಗಡಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಭುಗಿಲೆದ್ದಿವೆ.

ಡ್ಯುರಾಂಡ್ ಗಡಿ ರೇಖೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು 2,640 ಕಿಮೀ ಭೂ ಗಡಿಯಾಗಿದ್ದು, 1893 ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸರ್ ಮಾರ್ಟಿಮರ್ ಡುರಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ರಾಜ ಅಮೀರ್ ಅಬ್ದುರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಖಾನ್ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು .
• ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ನಡುವಿನ ಪ್ರಭಾವದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದು ಈ ರೇಖೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು , ಇದು ಜನಾಂಗೀಯ ಪಶ್ತೂನ್ ಮತ್ತು ಬಲೂಚ್ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ನಡುವೆ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಥಲಸ್ಸೆಮಿಯಾ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 2/ಆರೋಗ್ಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಲ್ಯುಕೋಸೈಟ್ ಸೋಸುವ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಚೆಲೇಷನ್ ಔಷಧಿಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೇರಳದ ಥಲಸ್ಸೆಮಿಯಾ ರೋಗಿಗಳು ಗಂಭೀರವಾದ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಥಲಸ್ಸೆಮಿಯಾ ರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಥಲಸ್ಸೆಮಿಯಾ ಒಂದು ಅನುವಂಶಿಕ ರಕ್ತದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಾಗಿದ್ದು (ಪೋಷಕರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜೀನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಡುತ್ತದೆ), ಇದರಲ್ಲಿ ದೇಹವು ಸಾಕಷ್ಟು ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ (ಇದು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಕೆಂಪು ರಕ್ತ ಕಣಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರೋಟೀನ್ (RBC).
• ಲಕ್ಷಣಗಳು: – ರಕ್ತಹೀನತೆ, ದುರ್ಬಲ ಮೂಳೆಗಳು, ಬೆಳವಣಿಗೆ ವಿಳಂಬ ಅಥವಾ ನಿಧಾನ, ಪದೇ ಪದೇ ರಕ್ತ ವರ್ಗಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪ್ರಮಾಣ, ಹಸಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು, ಗುಲ್ಮ ಅಥವಾ ಯಕೃತ್ತು ಹಿಗ್ಗುವುದು ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಬಿಳಿಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು .
• ಗಮನಿಸಿ – ಭಾರತವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಥಲಸ್ಸೆಮಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ 1,00,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೋಗಿಗಳು 20 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ , ಥಲಸ್ಸೆಮಿಯಾ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಕುಡಗೋಲು ಕಣ ಕಾಯಿಲೆ ರಕ್ತ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು 2016 ರ ಅಂಗವಿಕಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ .
• ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮತ್ತು ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಮೇ 8 ರಂದು ವಿಶ್ವ ಥಲಸ್ಸೆಮಿಯಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ .

ಥಲಸ್ಸೆಮಿಯಾ ಬಾಲ ಸೇವಾ ಯೋಜನೆ (TBSY) ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯ, ಭಾರತದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿಯಮಿತ (CIL) ಜೊತೆಗಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ – ದೇಶಾದ್ಯಂತ 17 ನೋಂದಾಯಿತ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಳೆ ಮಜ್ಜೆ ಕಸಿ (BMT) ಗೆ ಅರ್ಹ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ 10 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುವುದು.

ಮೈತ್ರಿ II: ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹೊಸ ಗಡಿನಾಡು

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಪೂರ್ವ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮುಂಬರುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಮೈತ್ರಿ II ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ, ಇದು ಜನವರಿ 2029 ರೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಉಪಸ್ಥಿತಿ:

• 1983 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೊದಲ ಶಾಶ್ವತ ನೆಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಅದು ಈಗ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.
• ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ‘ಮೈತ್ರಿ’ ಮತ್ತು ‘ಭಾರತಿ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಮೈತ್ರಿ II

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ರುವ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ (NCPOR), ಗೋವಾ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ: ಏಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ₹2,000 ಕೋಟಿ.
• ಸ್ಥಳ: ಪೂರ್ವ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ, ಸ್ಕಿರ್ಮೇಕರ್ ಓಯಸಿಸ್ ಬಳಿ, ಹಳೆಯದಾದ  ಮೈತ್ರಿ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹಸಿರು ಸಂಶೋಧನಾ ನೆಲೆ : ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳು, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ವಾಯುಶಕ್ತಿಯು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ ಖಂಡದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ ವಿಶ್ವದ ದಕ್ಷಿಣ ತುತ್ತ ತುದಿಯ ಮತ್ತು ಐದನೇ ದೊಡ್ಡ ಖಂಡವಾಗಿದೆ. 
• ವಿಶಿಷ್ಟತೆ – ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ, ಒಣ, ಗಾಳಿ ಬೀಸುವ, ಅತ್ಯಂತ ಶೀತದ ಮತ್ತು ಹಿಮಾವೃತ ಖಂಡವಾಗಿದೆ.
• ಈ ಖಂಡವನ್ನು ಪೂರ್ವ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ (ಗ್ರೇಟರ್ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ) ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ (ಲೆಸ್ಸರ್ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ . ಅವುಗಳನ್ನು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪರ್ವತಗಳು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿವೆ.
• ಪೂರ್ವ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾವು ಹಳೆಯ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾವು ಕಿರಿಯ, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಮತ್ತು ಪದರು  ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
• ಪಶ್ಚಿಮ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಸುತ್ತಲಿನ ಭೂ ಸಂಚಲನ  ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರದೇಶವಾದ “ರಿಂಗ್ ಆಫ್ ಫೈರ್” ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
• ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದ ರಾಸ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಮೌಂಟ್ ಎರೆಬಸ್, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ದಕ್ಷಿಣದ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದವಾದ ನದಿ : ಓನಿಕ್ಸ್
• ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸರೋವರ : ವೋಸ್ಟಾಕ್

ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು:

ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದ: –

• • ಈ ಒಪ್ಪಂದವು 60° ದಕ್ಷಿಣ ಅಕ್ಷಾಂಶದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
  • ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದ ನಿಶಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 1959 ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು .
  • ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಯದಂತೆ ಸಹಿದಾರರು ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ತರಬೇಕು.
• ಭಾರತ 1983 ರಲ್ಲಿ ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು.

ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ ಸಾಗರ ಜೀವಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತ ಸಮಾವೇಶ (CCAMLR): 

• • 1980 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 
  • ಉದ್ದೇಶ – ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ.
• ಭಾರತವು 1985 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು.

ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ (ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ):

• • 1991 ರಲ್ಲಿ ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು .
  • ಉದ್ದೇಶ – ಇದು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ ಒಪ್ಪಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅವಲಂಬಿತ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಭಾರತವು 1998 ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರ ಮಂಡಳಿ (COMNAP):

• ಭಾರತವು ಇದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವೂ ಆಗಿದ್ದು, ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಹೊಂದಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ ಮಸೂದೆ, 2022:

• ಉದ್ದೇಶ: ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾವನ್ನು ನಿಶಸ್ತ್ರೀಕರಣದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು; ಶಾಂತಿಯುತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದ ಬಳಕೆ; ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
• ನಿಷೇಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು: ಈ ಮಸೂದೆಯು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ:
• ಪರಮಾಣು ಸ್ಫೋಟ ಅಥವಾ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ.
• ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಾದ ಕಸ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಬಿಡುವುದು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀಲಿ ಧ್ವಜ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಐದು ಕಡಲತೀರಗಳು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀಲಿ ಧ್ವಜ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. 
• ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವರ್ಧನ್, ನಾಗಾಂವ್, ಪರ್ನಕ, ಗುಹಾಘರ್ ಮತ್ತು ಲಡ್ಘರ್ ಕಡಲತೀರಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ನೀಲಿ ಧ್ವಜ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ (ಬ್ಲೂ ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಶನ್) ನ ಕುರಿತು:

• ಉದ್ದೇಶ – ‘ನೀಲಿ ಧ್ವಜ’ ಎಂಬುದು ಕಡಲತೀರ, ಸಮುದ್ರ ಅಥವಾ ಸುಸ್ಥಿರ ದೋಣಿ ವಿಹಾರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವಾಗಿದ್ದು, ಪರಿಸರದ-ಗುರುತಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
•  ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವನ್ನು ನೀಡುವವರು: -ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಮೂಲದ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆ “ಫೌಂಡೇಶನ್ ಫಾರ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಎಜುಕೇಶನ್ (ಪರಿಸರ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ)”.
• ನಿಯತಾಂಕಗಳು: – ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನಿಯತಾಂಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ:

1. ಪರಿಸರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ
2. ಸ್ನಾನದ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ
3. ಕಡಲತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು
4. ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ನೀಲಿ ಧ್ವಜ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ತಾಣಗಳು:  17

1. 1. ಶಿವರಾಜಪುರ – ಗುಜರಾತ್
   2. ಘೋಘ್ಲಾ – ಡಿಯು
   3. ಕಾಸರಗೋಡು – ಕರ್ನಾಟಕ
   4. ಪಡುಬಿದ್ರಿ – ಕರ್ನಾಟಕ
   5. ಕಪ್ಪಡ್ – ಕೇರಳ
   6. ಋಷಿಕೊಂಡ – ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ
   7. ಗೋಲ್ಡನ್ ಬೀಚ್ – ಒಡಿಶಾ 
   8. ರಾಧಾನಗರ – ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್
   9. ಕೊವಲಂ – ತಮಿಳುನಾಡು 
   10. ಈಡನ್ ಬೀಚ್ – ಪಾಂಡಿಚೇರಿ.
   11. ಮಿನಿಕೋಯ್ ತುಂಡಿ – ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ
   12. ಕದ್ಮತ್ – ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ
   13. ಶ್ರೀವರ್ಧನ್ – ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
   14. ನಾಗಾಂವ್ – ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
   15. ಪರ್ನಾಕ – ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
   16. ಗುಹಾಘರ್ – ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
   17. ಲಡ್ಘರ್ ಕಡಲತೀರಗಳು – ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

 

ಜೈವಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ (ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್) ಸಂಶೋಧನಾ ವೃತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಜೈವಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ವೃತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (BRCP) ದ ಹಂತ III ಅನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. 

ಜೈವಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ವೃತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (BRCP) ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದ್ಯತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ₹1,500 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಭಾರತ- ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ.
• ಗುರಿ: ಜೈವಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ದರ್ಜೆಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು.
• ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು : ಈ ಉಪಕ್ರಮವು 2,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು, ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ  ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾನಸ್ಕಂದರ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ.

ಪ್ರಪಂಚದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು 2026

ಪಠ್ಯಕ್ರಮ: ಇತರೆ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಟೈಮ್ಸ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ (THE) ದ ಪ್ರಪಂಚದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು 2026 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಸತತ ಹತ್ತನೇ ವರ್ಷವೂ ತನ್ನ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. 

ಪ್ರಪಂಚದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು, 2026 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪ್ರಕಟಣೆ: – ಟೈಮ್ಸ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ 
• ಉದ್ದೇಶ:- ಇದು ಬೋಧನೆ, ಸಂಶೋಧನಾ ಪರಿಸರ, ಸಂಶೋಧನಾ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ಪ್ರಭಾವ ಎಂಬ ಐದು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 18 ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿ 115 ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ 2,191 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಅಗ್ರ 100ರ ಆಚೆಗಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನಗಳ ಬದಲಿಗೆ “ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು” ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

2026 ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

• ಭಾರತ: ಅಮೆರಿಕ ನಂತರ, ದಾಖಲೆಯ 128 ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡನೇ ದೇಶವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ (ಕಳೆದ ವರ್ಷ 107 ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 19 ರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ).
• ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯು 201–250 ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ , ನಂತರ ಸವಿತಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯು 351–400 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
• ಚೀನಾ: ಐದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಗ್ರ 40 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಮೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದವು. 12ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ತ್ಸಿಂಗುವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಏಷ್ಯಾದ ಅಗ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ.
• ಅಮೆರಿಕ:- ಅಗ್ರ 10 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ .

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 2/ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಕಡೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಭಾರತ-ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು:

• • ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ: ಯುಕೆ-ಭಾರತ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ (ಸಿಇಟಿಎ) ವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು , ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಸುಂಕಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. .
  • ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಇಂಧನ: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಮತ್ತು ಐಐಟಿ-ಐಎಸ್‌ಎಂ ಧನ್‌ಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದ ಪ್ರಾರಂಭ.
  • ಕಡಲಾಚೆಯ ಮಾರುತ  ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಒಕ್ಕೂಟದ (GCPA) ಮೂಲಕ ಸಹಕರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. 
  • ಭಾರತ–ಯುಕೆ ಹವಾಮಾನ ಹಣಕಾಸು ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
  • ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ: ಭಾರತದ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಡಲ ಭದ್ರತಾ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಕೇಂದ್ರ (RMSCE) ಸ್ಥಾಪನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಡಲ ಭದ್ರತೆಯ ಕುರಿತು ವರ್ಧಿತ ಸಹಕಾರ.
• ಭಾರತ–ಯುಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕೇಂದ್ರ.

ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 2/ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ದೇಶದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಒಂದು ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಸೇವೆಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿಧಿ 233 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇರ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು  ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಲು ಅರ್ಹತೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆ:

• ಹಿಂದೆ, ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಸೇವಾನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ ವಕೀಲರನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೇರವಾಗಿ ನೇಮಿಸಬಹುದಿತ್ತು; ಸೇವೆಯಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿತ್ತು.
• 233(2) ನೇ ವಿಧಿಯು ವಕೀಲರಿಗೆ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿಯು ಹೀಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ:

• ನೇಮಕಾತಿ ಅಧಿಕಾರ: ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು, ಆ ರಾಜ್ಯದ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿದ ನಂತರವೇ ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. 
• ಇದು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. 
• ಅರ್ಹತೆ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ಇವರಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು:
• ರಾಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸೇವೆಯ ಸದಸ್ಯರು (ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು), ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ 7 ವರ್ಷಗಳ ಸೇವಾನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ ವಕೀಲರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
• ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು 7 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಬಾರ್ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರು ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.