ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (UHC) | ನೀಲಿ ನಗರಗಳು

ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (UHC)

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ – 2/ಆರೋಗ್ಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, 2047 ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತವು ಕೈಗೆಟುಕುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (UHC) ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (UHC) ಎಂದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳು:

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಗುರಿ:- ಇದನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರೋಗ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಸಮುದಾಯದ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದ  ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭಿಸುವ, ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ – ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆ (AB-PMJAY):- ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದ ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ನೀತಿ, 2017:- ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಆರೋಗ್ಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು, ಜೀವನ ಶೈಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೋಗಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ರೋಗಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ.

ನೀಲಿ ನಗರಗಳು

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ – 3/ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ, ಪ್ರಮುಖ ಸಮುದ್ರ ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು “ನೀಲಿ ನಗರ” ಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.

ನೀಲಿ ನಗರಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಸಾಗರ ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಕರಾವಳಿ ಅಥವಾ ಬಂದರು ನಗರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು “ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆ”ಯ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದೆ – ಅಂದರೆ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಾಗ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಾಗರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ

• ಭಾರತವು 11,098.81 ಕಿ.ಮೀ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು, 13 ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳನ್ನು, 200+ ಅಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಆಯ್ದ ನೀಲಿ ನಗರಗಳು:

1. ಮುಂಬೈ:- ಬಂದರು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು.
2. ವೈಜಾಗ್:- ನೌಕಾ ಮತ್ತು ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಪರಿಣತಿ.
3. ಚೆನ್ನೈ:- ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಏಕೀಕರಣ.
4. ಮುಂದ್ರಾ:- ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಜಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
5. ಕೊಚ್ಚಿ:- ಸಮುದ್ರ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಲಾಚೆಯ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ.

ಭಾರತದ ಬಂದರು ವಲಯದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಭಾರತವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 13 ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 217 ಸಣ್ಣ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ .
• ಬಂದರುಗಳು, ಹಡಗು ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಬಂದರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತದ ಸಮುದ್ರ ಸಾರಿಗೆಯ ಅವಲೋಕನ:- ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರದ 95% ರಷ್ಟು ಪರಿಮಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು 70% ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾದ ಬಂದರು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಬಂದರು ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಸುಧಾರಣೆ:- ಭಾರತದ ಬಂದರು ಶ್ರೇಯಾಂಕವು 2014 ರಲ್ಲಿ 54 ನೇ ಸ್ಥಾನದಿಂದ 2023 ರಲ್ಲಿ 38 ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ, ಈಗ ಭಾರತದ ಒಂಬತ್ತು ಬಂದರುಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಗ್ರ 100 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ.
• ಸಮುದ್ರ ಸಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:- ಭಾರತವು 16 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಮುದ್ರ ಸಾರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಸಾಗಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳು ಅದರ ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ.