“ವಿ ರೈಸ್” (We Rise) ಉಪಕ್ರಮ | ಹೊಸ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಒಕ್ಕೂಟ (UPOV) ಸಮಾವೇಶ | ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋಎಂಟರೈಟಿಸ್ ವಿರುದ್ಧ ರೋಟಾವೈರಸ್ ಲಸಿಕೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ | ರಾಜ್ಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ | ಅರಣ್ಯಗಳ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿ (SFF) ವರದಿ | ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮತ್ತು ಅವನತಿಯಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು (REDD+) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ | ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್

“ವಿ ರೈಸ್” (We Rise) ಉಪಕ್ರಮ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 2/ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ?

• ‘ವಿ ರೈಸ್’ (ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಅಂತರ್ಗತ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಮರುಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು) ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

“ವಿ ರೈಸ್” ಉಪಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಉದ್ದೇಶ: ವ್ಯಾಪಾರ ಸೌಲಭ್ಯ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು. 
• ನೀತಿ  ಆಯೋಗದ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ವೇದಿಕೆ (WEP) ತನ್ನ “ಅವಾರ್ಡ್ ಟು ರಿವಾರ್ಡ್ (ATR) ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ  ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ವೇದಿಕೆ (WEP) ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• 2018 ರಲ್ಲಿ ನೀತಿ ಆಯೋಗದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಇದು ಭಾರತದ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಗ್ರಾಹಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಅವಾರ್ಡ್ ಟು ರಿವಾರ್ಡ್ (ATR) ಉಪಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಇದನ್ನು 2023 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಉದ್ದೇಶ: ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಯಶೋಗಾಥೆಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ವೇದಿಕೆಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥಿಕಗೊಳಿಸುವುದು.

ಹೊಸ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಒಕ್ಕೂಟ (UPOV) ಸಮಾವೇಶ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 2/ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಗ್ರೇನ್ (GRAIN) ನ ಹೊಸ ವರದಿಯು ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳ (FTA) ಮೂಲಕ ಸಸ್ಯ ಬೀಜಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
• ಅಮೆರಿಕ, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಯುಎಇ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಬಲ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳು ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ (IP) ಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೇರುತ್ತಿವೆ.

ಹೊಸ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಒಕ್ಕೂಟ (UPOV), 1991 ಸಮಾವೇಶ:

• ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ಸಸ್ಯ ತಳಿಗಾರರಿಗೆ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ. 
• ಅಂಗೀಕಾರ ಮತ್ತು ಜಾರಿ:- 1991ರಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದೆಯಾಗಿ, 1998ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
• ಮಹತ್ವ :- ಇದು ಸಮಾವೇಶದ ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತಳಿಗಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೈತರು ಮತ್ತು ಬೀಜ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋಎಂಟರೈಟಿಸ್ ವಿರುದ್ಧ ರೋಟಾವೈರಸ್ ಲಸಿಕೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 2 / ಆರೋಗ್ಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದ ರೋಟವೈರಸ್ ಲಸಿಕೆ, ರೋಟಾವ್ಯಾಕ್, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ (UIP) ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ರೋಟವೈರಸ್-ಸಂಬಂಧಿತ ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋಎಂಟರೈಟಿಸ್ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ.

ರೋಟಾವ್ಯಾಕ್ ಲಸಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪರಿಚಯ: ಭಾರತವು 2016 ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿಯಲ್ಲಿ 6, 10 ಮತ್ತು 14 ವಾರಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದ ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗುವ ರೋಟವೈರಸ್ ಲಸಿಕೆಯಾದ ರೋಟವಾಕ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.

ರೋಟಾವೈರಸ್ ನ ಬಗ್ಗೆ:

• ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ರೋಗಕಾರಕ – ರಿಯೊವಿರಿಡೆ (Reoviridae) ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ, ಎರಡು – ಎಳೆಗಳುಳ್ಳ ಆರ್‌ಎನ್‌ಎ ವೈರಸ್. 
• ಉದ್ದೇಶಿತ ಜನರ ಗುಂಪು: ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಶಿಶುಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಕರು ಸಹ ಸೋಂಕಿಗೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
• ಈ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಜ್ವರ, ವಾಕರಿಕೆ, ವಾಂತಿ, ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವು ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾದ ನೀರಿನಂಶದ ಅತಿಸಾರ. ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕಾಳಜಿ ಎಂದರೆ ತೀವ್ರವಾದ ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ಇದರಿಂದ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ.
• ಹರಡುವಿಕೆ: ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಲ-ಮೌಖಿಕ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಹರಡುತ್ತದೆ – ಕಲುಷಿತ ಕೈಗಳು, ಮೇಲ್ಮೈಗಳು ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ. ಇದು ಕಲುಷಿತ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮೂಲಕವೂ ಹರಡಬಹುದು.

ರಾಜ್ಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಗಣಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ರಾಜ್ಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (SMRI) ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ರಾಜ್ಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (SMRI) ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಉದ್ದೇಶ:- ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ವಲಯವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಮಾನದಂಡವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಸೂಚಕಗಳು:

1. ಹರಾಜಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ,
2. ಗಣಿ ಆರಂಭಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ,
3. ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತು
4. ಸುಸ್ಥಿರ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ 
5. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ರಹಿತ ಖನಿಜಗಳು

ರಾಜ್ಯಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ

• ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಖನಿಜ ದತ್ತಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೂರು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:

1. ಎ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ (ಖನಿಜ-ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯಗಳು) ಮೊದಲ ಮೂರು ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್.
2. ಬಿ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ (ಮಧ್ಯಮ ಖನಿಜ-ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯಗಳು) ಮೊದಲ ಮೂರು ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ.
3. ಸಿ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ (ಕಡಿಮೆ ಖನಿಜ-ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯಗಳು) ಮೊದಲ ಮೂರು ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಪಂಜಾಬ್, ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರ.

ಅರಣ್ಯಗಳ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿ (SFF) ವರದಿ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಅರಣ್ಯಗಳ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿ (SFF)ಯ ಮೊದಲ ವರದಿಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UNEP) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಅರಣ್ಯಗಳ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿ (SFF) ವರದಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು 2023 ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಅರಣ್ಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಜಾಗತಿಕ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಭೂ ನಾಶವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಅರಣ್ಯಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹೂಡಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹರಿವುಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು

• 2023 ರಲ್ಲಿ, ಜಾಗತಿಕ ಅರಣ್ಯ ಹಣಕಾಸು US$84 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟಿತ್ತು, ಇದು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ US$300 ಶತಕೋಟಿ ಮತ್ತು 2050 ರ ವೇಳೆಗೆ US$498 ಶತಕೋಟಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು US$216 ಶತಕೋಟಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಂತರವನ್ನು ಉಳಿಸಿದೆ.

ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮತ್ತು ಅವನತಿಯಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು (REDD+) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3 / ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಾಯನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳು ಮಾತ್ರ ಅರಣ್ಯನಾಶದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಕಡಿತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿವೆ, ಕೇವಲ 19% ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ವರದಿಯಾದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಿವೆ.
• ಈ ಸರಿದೂಗಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳು REDD+ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮತ್ತು ಅವನತಿಯಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು (REDD+) ದರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಸಮಾವೇಶ (UNFCCC) ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಅವನತಿಯಿಂದ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• REDD+ ನಲ್ಲಿರುವ “ಪ್ಲಸ್” ಅರಣ್ಯಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಇಂಗಾಲದ ದಾಸ್ತಾನುಗಳ ವರ್ಧನೆಯಂತಹ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಅರಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3 / ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಮೊದಲ ಗುಂಪಿನ ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• • ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮ: ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO) ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ NPO ಮಶಿನೋಸ್ಟ್ರೋಯೆನಿಯಾ ನಡುವೆ.

• ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ: ಭಾರತದ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಮೊಸ್ಕ್ವಾ ನದಿಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ.

• ಮೊದಲ ಪರೀಕ್ಷೆ: ಜೂನ್ 12, 2001 ರಂದು ನಡೆಸಲಾಯಿತು.

• • ಪ್ರಕಾರ: ಎಲ್ಲಾ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಭೂಮಿ, ಸಮುದ್ರ ಅಥವಾ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಉಡಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಫೈರ್ ಅಂಡ್ ಫರ್ಗೆಟ್ “ಶಬ್ದಾತೀತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಕ್ಷಿಪಣಿ”.
• ಯುದ್ಧ ಬಳಕೆ: ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ವೇಗ:

• ಪ್ರಸ್ತುತ: ಮ್ಯಾಕ್ 2.8 (ಶಬ್ದಾತೀತ)
• ಭವಿಷ್ಯ: ಮ್ಯಾಕ್ 5+ (ಶಬ್ದಾತೀತ ಆವೃತ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿದೆ)

ವ್ಯಾಪ್ತಿ:

• ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 290 ಕಿಮಿ (MTCR ಮಿತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ).
• 400 ಕಿಮಿವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ, 600+ ಕಿಮೀ ರೂಪಾಂತರವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಕ್ಷಿಪಣಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (MTCR):

• ಇದು 35 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. 
•  1987 ರಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.
• ಭಾರತವು 2019 ರಲ್ಲಿ MTCR ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು.