ಕುಸುಮ ಸಂಜೀವಿನಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ಕುಸುಮ ಸಂಜೀವಿನಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಅಪರೂಪದ ಅನುವಂಶಿಕ ರಕ್ತದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಕುಸುಮ ಸಂಜೀವಿನಿ’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ಕುಸುಮ ಸಂಜೀವಿನಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ:

ವಿಶಿಷ್ಟತೆ:

• ಇದು ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಮೀಸಲಾದ ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: 

• ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ (ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾದ ನಂತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು) ವಿಧಾನದಿಂದ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ “ಶೂನ್ಯ ರಕ್ತಸ್ರಾವ” ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಉಚಿತ ಸುಧಾರಿತ ಔಷಧ:- ಅರ್ಹ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ‘ಎಮಿಸಿಜುಮಾಬ್’ ಎಂಬ ದುಬಾರಿಯಾದ ಏಕತಳಿ (ಮೊನೊಕ್ಲೋನಲ್) ಪ್ರತಿಕಾಯ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 
• ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸುಲಭತೆ:- ಪದೇ ಪದೇ ನೋವುಂಟುಮಾಡುವ ಹಾಗೂ ರಕ್ತನಾಳದ ಮೂಲಕ ದ್ರವ ಔಷಧ ನೀಡುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಈ ಪ್ರಗತಿದಾಯಕ ಔಷಧವನ್ನು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಕೇವಲ ಚರ್ಮದಡಿಯ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು:- ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ರೋಗಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹5 ಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ಇದೀಗ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭರಿಸಲಿದೆ.
• ತುರ್ತು ಬೆಂಬಲ:- ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ರೋಗಿಗಳ ತ್ವರಿತ ತುರ್ತು ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಉಚಿತ 108 ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ:- ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ 36 ‘ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನೋಪತಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ಸಮಗ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರ’ಗಳಲ್ಲಿ (ICHH) ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಲಭ್ಯವಿದೆ.

ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಅಪರೂಪದ ಅನುವಂಶಿಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಾಗಿದೆ:- ಇದರಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವ ಅಂಶಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ರಕ್ತವು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.
• ಮೂಲ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು:-

• ಅನುವಂಶಿಕ ಮಾದರಿ:- ಇದು ಎಕ್ಸ್-ವರ್ಣತಂತು ಸಂಬಂಧಿತ ಹಿಂಜರಿತದ (ರಿಸೆಸಿವ್) ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಅಥವಾ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ದೋಷಪೂರಿತ ಜೀನ್ X ವರ್ಣತಂತುವಿನಲ್ಲಿ (ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್) ಇರುವುದರಿಂದ, ಪುರುಷರು ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.

• ಹರಡುವಿಕೆ:- ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಂದಾಜು 10,000 ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ:- ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ರೋಗಿಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ (ಸುಮಾರು 19,000 ರಿಂದ 20,000 ನೋಂದಾಯಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳು).

ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು:

• ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ಎ:- ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪವಾಗಿದ್ದು (“ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ”), ಒಟ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 80% ರಷ್ಟಿದೆ.
• ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ಬಿ:- ಇದನ್ನು ‘ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಕಾಯಿಲೆ’ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ಸಿ:- ಇದು ಅಪರೂಪದ ಆಟೋಸೋಮಲ್ (ದೈಹಿಕ ವರ್ಣತಂತು ಸಂಬಂಧಿತ) ರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ರೋಗಕ್ಕೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳು:

• ಬದಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ:- ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಿರುವ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವ ಅಂಶವನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಅಭಿದಮನಿ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸುವುದು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ.
• ವಂಶವಾಹಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪ್ರಗತಿ:- ರೋಗಿಯ ಕಾಂಡಕೋಶಗಳಿಗೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವಂಶವಾಹಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಲೆಂಟಿವೈರಲ್ ವೆಕ್ಟರ್ (Lentiviral vector) ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ, ‘ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ಎ’ ಗಾಗಿ ಭಾರತವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಮಾನವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ನಡೆಸಿತು.
• ರೋಗನಿರೋಧಕ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ):- ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಕೀಲು ಹಾನಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರ ನೀಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ‘ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಆರೈಕೆ’ಯತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು:

• ವಿಶ್ವ ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ದಿನ – ಏಪ್ರಿಲ್ 17:- ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• 2025ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ:- “ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಲಭ್ಯತೆ – ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಋತುಸ್ರಾವವಾಗುತ್ತದೆ” (Access for All – Women and Girls Bleed Too).